08.06.2021

Ekspert: Aplikacje i narzędzia teleopieki przydatne dla opiekunów osób starszych

W Polsce wiodące znaczenie we wsparciu i opiece wobec osób w sędziwym wieku odgrywa najbliższa rodzina, a jak wiemy intensywne zaangażowanie najbliższych w tę rolę bywa obciążające czasowo i emocjonalnie. Dlatego tak ważne jest by tworzyć i dostarczać różne udogodnienia przydatne w codziennym funkcjonowaniu, które mogą ułatwiać troskę o leciwych bliskich. Takimi udogodnieniami mogą być nowoczesne technologie cyfrowe, w tym np. aplikacje na telefon służące zarówno seniorom jak i opiekunom osób w starszym wieku, a także tych niesprawnych i niesamodzielnych. Ich znacznie jest jeszcze większe w okresie pandemii czy np. wakacji ponieważ ułatwiają zdalny kontakt i pomoc. Szczególnie może się to przydać opiekunom aktywnym zawodowo, którzy z racji obowiązków służbowych część czasu spędzają z dala od swych starszych krewnych oraz tym, którzy po prostu mieszkają daleko względem nich.

Nie tylko opiekunowie rodzinni, ale także zawodowi

Myśląc o tego typu technologicznych narzędziach jak właśnie aplikacje mobilne do opieki, czy nawet telefon, zwróćmy uwagę na ich potencjalną użyteczność nie tylko dla opiekunów rodzinnych/nieformalnych, lecz także dla opiekunów zawodowych (oraz wolontariuszy), którym te narzędzia mogą ułatwić pracę. Przykładowo w Sopocie zastosowano tzw. teleopiekę w pracy opiekunek z ośrodka pomocy społecznej, którym zapewniono też odpowiednie przeszkolenie w tym celu1. Myśląc o zwiększaniu popularności i wykorzystaniu teleopieki w różnej postaci warto więc brać pod uwagę nie tylko indywidualnych użytkowników i konsumentów, ale także instytucje (publiczne, prywatne, społeczne) mogące z tego skorzystać w swoich działaniach. Odpowiednie zaznajomienie seniora jak i opiekuna z urządzeniem oraz możliwościami jakie daje, zapewni im większy komfort i poczucie pewności. A same rozwiązania technologiczne okażą się pożyteczne, przystępniejsze i bardziej praktyczne.

Narzędzia nowej rzeczywistości?

Istnieje szereg narzędzi cyfrowych i technologicznych, które mogą wspomagać proces wsparcia opieki, czy w ogóle wszelkich codziennych czynności seniora, także na odległość (tzw. teleopieka). Przykładem są choćby opaski S.O.S czy telefony z programowalnym przyciskiem SOS dla osób starszych i ze schorzeniami czy niepełnosprawnościami. Na marginesie można dodać, że w niedawno zaprezentowanym przez polski Rząd dokumencie „Polski Ład” przewidziano w części poświęconej seniorom pod nazwą „Złota jesień życia” rozwój tzw. opasek bezpieczeństwa. Jak czytamy: Zwiększymy bezpieczeństwo seniorów przez dofinansowanie zakupu tzw. opasek bezpieczeństwa. Umożliwią one proste bądź automatyczne wezwanie pomocy w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia. Zapewnią stały kontakt i umożliwią zdalną opiekę. Dzięki takiemu rozwiązaniu seniorzy wymagający uwagi nie będą musieli zmieniać swoich codziennych nawyków i pozostaną samodzielni.”2 Powinno to sprzyjać rozwojowi teleopiekuńczych rozwiązań, choć na ten moment nie padły jeszcze konkretne plany w tej materii. Rozmaite udogodnienia technologiczne ukierunkowane na opiekę i wsparcie opiekuna są już zresztą wykorzystywane, testowane czy przygotowywane w ramach inicjatyw samorządowych (np. w Bytomiu, Sopocie czy Warszawie), pozarządowych czy w ramach sektora komercyjnego. Stołecznym przykładem wykorzystania teleopieki we wsparciu osób starszych był realizowany w minionych latach ( 2017-2019) pilotażowy program „Z@opiekowani” zawierający różne elementy, wśród których znalazło się także wykorzystanie nowych technologii zdalnych. Jak można było przeczytać w jego opisie:

Do 14 maja 2019 roku 40 seniorów testuje 2 różne zestawy do teleopieki. Osoby niewychodzące z domu mogą w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia wezwać pomoc przez wciśnięcie przycisku SOS znajdującego się na wodoodpornej opasce i specjalnej centralce telefonicznej. Urządzenia umożliwiają także dwustronną komunikację z dwoma wybranymi przez seniora numerami telefonu, z centrum teleopieki oraz Miejskim Centrum Kontaktu Warszawa 19115. Do urządzeń wprowadzono także funkcję przypominającą o zażyciu leków. Osoby poruszające się samodzielnie otrzymały zestaw składający się z tabletu i opaski z przyciskiem SOS, GPS, detektorem upadku, z funkcją monitorowania tętna oraz przypominania o zażyciu leków.3

Z kolei telefon dla emeryta / seniora jest również wyposażony w przycisk SOS. Posiada większe klawisze czy proste obrazkowe menu dla łatwiejszej obsługi, a także np. stację ładującą oraz funkcję fotokontaktów. Zdarza się, że oferują jeszcze więcej udogodnień dla seniora jak np. bezpłatną i prostą aplikację 4family stworzoną przez firmę mPTech. Aplikacja umożliwia zdalną pomoc w zarządzaniu telefonem starszej osoby z poziomu smartfona opiekuna bądź córki czy syna. Oznacza to, że po zainstalowaniu oprogramowania na smartfonie, można nie tylko wysyłać seniorowi przypomnienia o wizycie u lekarza czy wzięciu leków. W ten sposób zyskuje się możliwość zdalnego dodawania kontaktów na jego urządzeniu czy sprawdzenia jego przybliżonej lokalizacji. Aplikacja 4family jest udostępniona w telefonie myPhone Halo Q+ 4family4.

Co więcej, taki telefon dla osoby w sędziwym wieku ma przede wszystkim sprzyjać jej aktywizacji i pełnić funkcję integracyjną. Dzięki zainstalowanym aplikacjom starsze osoby mogą m.in. rozwijać swoje zainteresowania, ćwiczyć pamięć oraz prowadzić wideo rozmowy z innymi.

Innowacje i działania w obszarze teleopieki odpowiadają na zmieniające się potrzeby i oczekiwania zarówno osób starszych jak i ich opiekunów (zwłaszcza tych aktywnych zawodowo). Stanowią w dobie aktualnych czasów, postępującej cyfryzacji naturalną konsekwencję. Aczkolwiek rozwój tego sektora jest wciąż jeszcze w Polsce na nie dość wysokim poziomie – wobec tego z tym większym zainteresowaniem powinniśmy przyglądać się wszelkim próbom stworzenia innowacji na tym polu.

Nie tylko w sytuacjach kryzysowych, ale i w opiekuńczej codzienności

Proces długoterminowej opieki nie jest łatwy, lecz też nie dotyczy tylko sytuacji kryzysowych czy zagrożenia życia, co wymaga nagłych interwencji czy wsparcia (gdy pogorszy się nagle stan zdrowia, dojdzie do upadku, skoku ciśnienia, osłabnięcia etc.). Proces ten wymaga organizacji wielu powtarzalnych czynności z udziałem osoby potrzebującej opieki. Część czynności podopieczny nieraz mógłby wykonywać sam (co stanowiłoby odciążenie i wytchnienie dla opiekuna), ale nie zawsze słabnąca pamięć, możliwości motoryczne czy siły na to pozwalają. Schody pojawiają się wraz z pogorszeniem pamięci, co szczególnie dynamicznie przebiega np. przy rozwoju chorób otępiennych. Wobec tego opiekunowie dużo energii wkładają w monitorowanie sytuacji bliskich, przypominanie im o różnych czynnościach życia codziennego, sprawdzanie czy wzięli lekarstwa lub spożyli posiłek. Z perspektywy tego typu problemów przydatne są właśnie aplikacje z funkcją przypominania o ustalonych spotkaniach, terminach przyjęcia lekarstw czy wykonania innych czynności składających się na codzienne funkcjonowanie. Ważne są też narzędzia umożliwiające przybliżoną lokalizację podopiecznego, jak również możliwość zdalnej pomocy w ustawieniach i obsłudze urządzenia mobilnego, z którego korzysta podopieczny. Wspomniana aplikacja 4family zawiera takie możliwości. Część osób wymagających opieki, jest w stanie użytkować podstawowe funkcje tego typu urządzeń, ale już niekoniecznie nabędzie umiejętność poruszania się po wszystkich ustawieniach. Dlatego tak ważne jest by właśnie opiekun miał możliwość – także zdalnego – wsparcia niesprawnych już bliskich w tym zakresie.

***

Stosowanie wszelkich tego typu narzędzi – czy będą to stosowne aplikacje do uruchomienia w telefonie lub innym urządzeniu, czy opaski bezpieczeństwa czy jeszcze inne akcesoria – musi być jednak wprowadzane z pewną delikatnością i poszanowaniem podmiotowości osoby, wobec której sprawowana jest opieka. Wprowadzając do procesu opieki tego typu pomocnicze narzędzia warto na każdym etapie czytelnie komunikować to podopiecznemu, starać się uwzględniać jego zdanie, dbać o to by jego świadomość stosowanych narzędzi była optymalna i też by było to dla niego możliwe komfortowe. Od dobrej komunikacji w tym zakresie zależy na ile dane narzędzie będzie mogło zostać skutecznie spożytkowane w indywidualnej sytuacji.

dr Rafał Bakalarczyk
Ekspert Instytutu Polityki Senioralnej

1 Szkolenie z działania teleopieki dla opiekunek i pracowników socjalnych – Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Sopocie (mopssopot.pl)

2 Już niedługo poznamy Fundamenty Polskiego Ładu (pis.org.pl)

3 Teleopieka nad seniorami działa | Warszawa – oficjalny portal stolicy Polski (um.warszawa.pl).

4 4family – Bądź spokojny o bliskich: dzieci, rodziców (app4family.eu)

Modele targi
01.06.2021
Poradnik 2021: Jaki prezent na Komunię w kwocie do 700 zł?
First Communion – portrait
09.06.2021
mPTech na targach MWC2021! Do zobaczenia w Barcelonie

Bądźmy w kontakcie

Odwiedź nas na Facebooku
Opłaca się zostać z nami na dłużej!
Zapisz się na nasz newsletter
Zero spamu, tylko ciekawe treści

Dziękujemy za zapisanie się na nasz newsletter!